مدیریت منابع آب در سالهای اخیر از یک موضوع صرفاً فنی به یکی از مهمترین چالشهای مدیریتی صنایع، شرکتهای آب و دستگاههای اجرایی تبدیل شده است. در بسیاری از نقاط، برداشت آب هنوز بهصورت سنتی، دستی یا بدون ثبت دقیق اطلاعات انجام میشود. در چنین شرایطی، مشخص نیست چه مقدار آب، در چه زمانی، توسط چه مصرفکنندهای و از کدام منبع برداشت شده است.
در مجموعههای صنعتی نیز کنترل مصرف آب اهمیت زیادی دارد.
ممکن است آب از یک مخزن، چاه، شبکه داخلی یا ایستگاه توزیع میان واحدهای مختلف مجموعه تقسیم شود. اگر ابزار دقیقی برای اندازهگیری وجود نداشته باشد، تعیین سهم واقعی هر بخش و شناسایی مصرف غیرعادی دشوار خواهد بود.
هوشمندسازی این نقاط میتواند به مدیر مجموعه کمک کند تا مصرف هر بخش را بهصورت مستقل بررسی کند و بر اساس اطلاعات واقعی درباره مدیریت منابع تصمیم بگیرد.
همچنین میتوان برای عبور از مقادیر تعیینشده یا بروز شرایط غیرعادی هشدار تعریف کرد.
مانیتورینگ آنلاین چه کمکی میکند؟
یکی از قابلیتهای مهم سامانههای جدید، امکان مشاهده اطلاعات از راه دور است.
مدیر سیستم میتواند از طریق داشبورد تحت وب یا نرمافزار مانیتورینگ، وضعیت نقاط برداشت را مشاهده کند.
برای مثال، امکان بررسی مصرف روزانه، ماهانه و دورهای وجود دارد و میتوان نقاط با مصرف غیرعادی را شناسایی کرد.
در پروژههایی که نقاط برداشت در مناطق مختلف پراکنده هستند، این ویژگی میتواند نیاز به مراجعات مکرر میدانی را کاهش دهد.
آیا هوشمندسازی فقط برای پروژههای بزرگ مناسب است؟
خیر.
سامانه میتواند متناسب با مقیاس پروژه طراحی شود. یک مجموعه ممکن است تنها یک نقطه برداشت داشته باشد و مجموعه دیگری دهها یا صدها نقطه برداشت را مدیریت کند.
موضوع مهم این است که طراحی تجهیزات، روش ارتباطی و نرمافزار متناسب با شرایط واقعی پروژه انتخاب شود.
برای مثال، در برخی مناطق ارتباط اینترنتی پایدار وجود ندارد؛ بنابراین دستگاه باید بتواند حتی در صورت قطع ارتباط نیز عملیات اصلی را انجام داده و اطلاعات را ذخیره کند.
در انتخاب تجهیزات به چه مواردی توجه کنیم؟
انتخاب تجهیزات تنها بر اساس قیمت اولیه تصمیم مناسبی نیست.
دقت اندازهگیری، قابلیت کار در شرایط محیطی محل پروژه، پایداری ارتباط، امکان ادامه عملکرد هنگام قطع شبکه، تعمیرپذیری، دسترسی به قطعات، قابلیت توسعه نرمافزار و خدمات پشتیبانی از عوامل مهم در انتخاب سامانه هستند.
همچنین بهتر است قبل از اجرای پروژه، فرآیند فعلی برداشت آب بهطور دقیق بررسی شود. در بسیاری از پروژهها، راهکار مناسب پس از شناخت الگوی مصرف، تعداد بهرهبرداران و محدودیتهای محل مشخص میشود.
هوشمندسازی؛ از ثبت مصرف تا مدیریت دادهمحور آب
ارزش اصلی یک سامانه هوشمند زمانی مشخص میشود که اطلاعات جمعآوریشده برای تصمیمگیری استفاده شوند.
صرف نصب تجهیزات اندازهگیری بهتنهایی مشکل مدیریت مصرف را حل نمیکند. اطلاعات باید به شکلی قابل استفاده در اختیار مدیر قرار گیرند.
وقتی دادههای برداشت در طول زمان جمعآوری شوند، امکان مقایسه مصرف دورههای مختلف، شناسایی الگوهای غیرعادی و برنامهریزی دقیقتر فراهم میشود.
به همین دلیل، میتوان گفت هوشمندسازی برداشت آب در نهایت مسیری برای مدیریت دادهمحور منابع آب است.
جمعبندی
با افزایش اهمیت مدیریت منابع آب، روشهای سنتی ثبت و کنترل برداشت دیگر پاسخگوی بسیاری از نیازهای مدیریتی نیستند.
سامانههای هوشمند برداشت آب میتوانند با ترکیب اندازهگیری، کنترل و مانیتورینگ، اطلاعات دقیقتری از نحوه مصرف در اختیار مدیران قرار دهند.
انتخاب یک راهکار مناسب باید بر اساس شرایط واقعی هر پروژه انجام شود؛ زیرا نوع منبع آب، تعداد مصرفکنندگان، حجم برداشت، زیرساخت ارتباطی و نحوه بهرهبرداری در طراحی سامانه تأثیرگذار هستند.
شرکت توسعه فناوری اندیشه پویا ایساتیس در حوزه طراحی و توسعه راهکارهای هوشمندسازی و مدیریت مصرف آب فعالیت دارد. برای بررسی امکان هوشمندسازی نقطه برداشت آب، میتوان ابتدا مشخصات محل، نوع منبع، تعداد مصرفکنندگان و شیوه فعلی بهرهبرداری را بررسی و بر اساس آن راهکار مناسب را طراحی کرد.
